GÜNÜMÜZDE BAZI KİŞİLERİ KADERİ İNKAR EDİYOR.

Soru
GÜNÜMÜZDE BAZI KİŞİLERİ KADERİ İNKAR EDİYOR.
Cevap

 Günümüzde maalesef bazı kişiler Kur'ân'da geçmiyor diyerek, kaderi inkar etmektedirler. Halbuki kader konusu Kur'ân ve sünnette geçmektedir. Ehl-i Sünnete göre kadere iman şu şekildedir:


1-Kadere iman farz olup inkârı küfürdür.


2-Kâinattaki her şeyi yaratan Allah'tır.


3-Kader, Allah'ın kâinattaki programıdır ve her şey Allah'ın kontrolündedir.                     Allah kâinatı yaratıp ona bir program yüklemiştir. Eğer kâinattaki olaylar                     tesadüfî işleseydi bir an bile bu müthiş düzen devam etmez ve sistem                            tümüyle çökerdi. Her olayın bir mantığı ve olaylar içinde yeri vardır. Allah'ın sistemi      bu şekilde düzenlemesi, Rablık sıfatından kaynaklanmaktadır. Allah, kâinatın Rabbidir.


4 - İnsanın kaderi üç parçadır :


a- İlk yaratılış anındaki takdir/plânlama, Allah Teâlâ şöyle buyurdu :


مَا أَصَابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ(22)لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ(23)


'Yeryüzüne ve nefsinize gelen her musîbet, mutlaka önceden Kitapta (yani Levh-i Mahfuzda) yazılı bulunmaktadır. Bu (plânlama da) Allah'a göre çok kolaydır/basittir.


Bunu, elinizden kaçana fazla üzülmeyin ve kazandığınıza fazla sevinmeyin diye (yaptık). Allah kibirlenip övünen kimseleri sevmez.' (Hadid 57/22-23)


b-Anne karnında bazı programların yüklenmesi,[1]


c-Dünya hayatındaki yaşantısı ve bunların melekler tarafından kaydedilmesidir ki insan hayatı ilk  iki  programa uygun olarak işler. İnsanı yaratan Allah, ona değişik bir program yüklemiştir. Bu sistemde birden fazla seçenekten birini tercih iradesi/seçim gücü vardır. Verilen bu imkânları doğru ya da yanlış değerlendirmesi sonucunda insan,  ceza veya mükâfat elde eder.


5-Kader, insana birden fazla imkân vermektir, yani çok boyutludur ve insan bunlardan birini seçmesi ile sorumlu hâle gelir. Açlık ve tokluk, hastalık ve tedâvi gibi.


 Hz. Ömer (Radıyallahü anh) bulaşıcı hastalık olan bir şehre girmeyince kendisine: 'Allah'ın kaderinden mi kaçıyorsun?' denilmişti. Büyük halifenin ünlü sözü, hâlâ kulaklarımızda çınlıyor:


" نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ "


'… Allah'ın kaderinden yine Allah'ın kaderine kaçıyoruz/sığınıyoruz.'[2]


Şairin dediği gibi:


Sakın kader deme, kaderin üstünde bir kader vardır...


6-Kâinatta Allah'a ait küllî irade yanında, insana da  sınırlı bir irade gücü verilmiştir. İnsan bu güç ile tercihde bulunur ve Allah da onun isteğine uygun olarak dilerse yaratır, dilerse yaratmaz. İşte insan bu sınırlı  iradesi ile yaptığı tercihten sorumludur.


7-Kâinattaki bazı olaylar, insan merkezli olarak bakıldığında, iki kısma ayrıldığı görülür:


a-İsteğe bağlı olmayan fiiller; rızık, ecel , erkek ya da dişi olmak gibi...


b-İsteğe bağlı olan fiiller.


8-Kader inancı, insan karakterini düzeltir ve insanın Allah'a olan güvenini kuvvetlendirir.


9-Kader konusu, gaybla ilgili konulardan kabul edilmiş ve Rasûlullah (Sallallahü aleyhi ve sellem)   başta olmak üzere selefimiz tarafından bu konuları fazlaca tartışmak yasaklanmıştır.


* Yapılması gereken şeyler


1- İnsan temiz olarak yaratılmıştır. Onun hiçbir borcu ve suçu yoktur. Daha sonra toplum onu değiştirmiştir. Rasûlullah (Sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurur:


 


" مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلَّا يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ ..." 


 


"Her doğan fıtrat (saflık/temizlik) üzerine yaratılmıştır, sonra anne ve babası onu Yahudileştirmiş veya Hristiyanlaştırmış ya da Mecusî yapmıştır." [3]


2-Sürekli doğrular aranmalı.[4]


3-Niyetler samimi olmalı.[5]


4-Zulüm ve haksızlıktan kaçınmalı. Zira zalimlerin kalbi mühürlenmiştir.[6]


5-Bol bol dua edilmeli. Sevbân'ın naklettiği hadiste Rasûlullah (Sallallahü aleyhi ve sellem) buyurur ki:


 


عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :


لَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ


 


"Kaderi sadece dua geri çevirir/önler." [7]


 


عَنْ سَلْمَانَ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ :


لَا يَرُدُّ الْقَضَاءَ إِلَّا الدُّعَاءُ


 


"(Kaderin) kazasını sadece dua geri çevirir/önler."[8]


Rasûlullah (Sallallahü aleyhi ve sellem) bir başka hadisinde şöyle buyurur:


"Kaderden kaçmak fayda vermez, dua etmek faydalı olur. Sanırım, kader tecelli etmedikçe dua yararlı olur. Dua, belâ ile karşılaşır ve kıyâmete kadar birbirlerinin önüne geçmeye çalışırlar." [9]


6-Kader karşısında Allah'a teslim olunmalı ve tevekkül edilmeli. Bu şekilde her insan kul olduğunu unutmaz ve son nefese kadar tetikte/uyanık  olur.


 



[1] Bk. 17/168. hadis


377 Mâlik, Muvatta', Medine, 22; Buhârî, Tıb (Merdâ), 30; Müslim, Selâm, 98


376 Müsned, II/233, 275, 393, 410, 481; III/353; Buhâri, Cenâiz, 92; Müslim, Kader, 22-25


[4] Bk. Nahl, 16/93; Ra'd, 13/27; Ankebut, 29/65


[5] Bk. Bakara, 2/26-27; İbrahim 14/27


[6] Bk. Mü'min, 40/35, Saff, 61/5; Mutaffifin, 83/14


380 Müsned, V/277, 280, 282; İbn Mâce, Mukaddime, 10; Fiten, 22


381 Tirmizî, Kader, 6, H.no:2139 (Hasen-garib)


382 Heysemî, hadisin Bezzar tarafından nakledildiğini zikredip râvîlerden Zekeriyya b. Mansûr'un bazılarına göre zayıf kabul edildiğini belirtir. Mecma', VII/209


381 Tirmizî, Kader, 6, H.no:2139 (Hasen-garib)


382 Heysemî, hadisin Bezzar tarafından nakledildiğini zikredip râvîlerden Zekeriyya b. Mansûr'un bazılarına göre zayıf kabul edildiğini belirtir. Mecma', VII/209

Önceki Sayfa