İSLAM MİRASTA KADININ HAKKINI SAVUNUR

İslam dileyenler için bir yaşam biçimidir.İslamiyetin insan hayatı içerisinde müdahale etmediği hiçbir alan yoktur. Bu müdahaleyi bazen Kur'an ayeti ile yaparken bazen de Peygamber efendimizin (S.A.V.) söz ve fiilleri ile yapmıştır.

Günlük yaşamın hiçbir alanında Allah'tan (C.C.) müstağni olan bir alan olmadığına göre yine Allah'ın bir yasası olan ölümden sonra da ölenin (muris) geride bıraktığı malları (terike) ve hayatta kalanlara (varis) nasıl taksim edileceği belirlenmiştir. Yine Kur'anıKerim de mirasın taksimine rıza gösterenler için Nisa Suresinin 13. Ayeti kerimesinde "İşte bu hükümler Allah'ın koyduğu sınırlardır. Kim Allah'a ve Peygambere itaat ederse, Allah onu, içinde ırmaklar akan, içinde ebedi kalacakları cennetlere sokar. Bu ise büyük kurtuluştur."derken, bu taksime rıza göstermeyenler için ise yine Nisa suresinin 14. Ayetinde "Kimde Allah'a ve Peygambere isyan edip onun koyduğu sınırları aşarsa Allah onu içinde ebedi kalacağı cehennem ateşine sokar ve ona alçaltıcı bir azap vardır." Tehdidinde bulunur. Öyleyse ben Allah'a ve ahiret gününe iman ediyorum diyen bir kimse kendisine kalan mirası paylaşırken Kur'an, sünnet ve icma (sahabe görüşü) ile sabit olan feraize göre yapmalıdır.

İSLAMDA KADINLAR MİRASTAN ŞARTLARA GÖREDAHA FAZLA PAY ALIR:

Toplumda İslam da miras nasıl paylaşılır denildiği zaman erkek kadının hissesinin iki katını alır başka miras hükmü yokmuş tarzında bir bakış var. Sanki anne, baba, nine, dede, anne baba veya anne bir kardeşler, baba bir kardeşler, uzak ve yakın akrabalar mirastan mahrum bırakılmışlar gibi anlaşılmaktadır. Aşağıdaki ayetlerden de anlaşılacağı üzere kızlar şartlara göre mirasın 2/3 si veya yarısı kadınlara bırakılmıştır.

Mesala, Mirastan erkeğe kadının hissesinin iki katı kadar hisse verilmesi, kadının mirastaki bütün durumlar için değil, sadece kadının aynı ana-babanın çocuğu olarak erkek kardeşiyle birlikte mirasçı olması durumunda söz konusudur: "….. Eğer bütün çocuklar kız olup ve ikiden fazla iseler, bunların payı, ölenin bıraktığı malın üçte ikisidir. Eğer mirasçı olarak bir tek kız ise, mirasın yarısı onundur." (Nisa- 11) Yani erkeğe, kadının mirastaki hisselerinin iki katı verilmesi, her durumda geçerli umumî bir kural değildir.

Âyette de açıkça görüldüğü gibi, kadının mirastaki payının durumu, sadece iddia edildiği gibi erkeğin yarı hissesi değildir. Ölenin sadece kız çocukları varsa ve sayıları da ikiden fazla ise, o zaman mirasın 2/3'ü onların olur. Şayet ölenin mirasçısı bir tane kız çocuğu ise, o zaman mirasın yarısını almaya hak kazanır. Yine anne ve babanın çocuğu vefat eder de miras bırakırsa, ölenin çocukları da varsa, o takdirde ana babada mirastan pay alır. İslam ölen çocuğun ana ve babasını mirastan mahrum bırakmıyor. Koca, çocuk bırakmadan ölmüşse hanımı mirasın 1/4'ünü alır. "Eğer siz çocuk bırakmadan ölürseniz, geriye bıraktığınız mirasın 1/4 u hanımlarınızındır. (Nisâ, 12)

Görüldüğü gibi mirasta kadının payının her zaman erkeğin payının yarısı olduğu iddiası doğru değildir. Paylar, kadının mirasta ortak bulunduğu şahıslara göre değişiklik göstermektedir. Erkeğin sorumlulukları veya mükellefiyetleri kadın ile aynı değildir. Örnek olarak,Erkek, Anne, eş, kız çocuk, oğul, koca, baba, kız veya erkek kardeşin sorumluluğunu üstlenir. Kadın çoğunlukla kendisi dışında başkalarının geçimini sağlamakla da mükellef değildir. Ayrıca, baba ölünce erkek iki hisse kız bir hisse alır. Erkeğin karısı da kendi ailesinin mirasından bir hisse alır toplam hisse üç olur. Kadın ise kendi ailesinden bir hisse alır, kocası da ailesinin mirasından 2 hisse alır böylece onun hissesi de üç olur. Kadın da erkek de aynı üç er hisse sahibi olur. Kadın kocasının ölümü veya kocasından boşanması durumunda gideceği yer yine ailesinin yanıdır. O zaman erkek kardeşinde bulunan iki hissenin birini, erkek kardeşonun geçimi için yine ona tahsis eder.Yine Nisa suresinde Allah C.C. şöyle buyurur "…..bilemezsiniz ki onların hangisi menfaat bakımından size daha yakındır." Hâlbuki yukarıda da belirttiğimiz gibi yaşamın her alanında olan İslamiyet geride kalan kimseleri guruplara ayırarak mirasa ortak etmiştir.

KİMLER MİRASÇI OLUR:

İslam mirastan pay alacak olanları şöyle belirlemiştir.

Eshabül Feraiz:Koca (zevc), Baba, Dede (sahih dede)Karı (zevce evli kadın), Anne, Oğul, Kız, Anne Baba bir Erkek-Kız kardeş, Baba bir Erkek-kız kardeş, Nine

Asabe: Ölenin erkek vasıtasıylakendine bağlanan erkek hısımları ile böyle telakki edilenler.

Asabe, Eshabül Feraiz ile belirlenmiş olan hisselerini aldıktan sonra geri kalan mallar mirasçılarındır. Eshabül Feraiz yoksa bütün miras Asabe ye kalır.

Zev'il erham: Ölenin yukarıda sayılan yakınları yoksa Kızın kızı, Kızın oğlu, Oğlun kızının oğlu, Oğlun kızının kızı, Kızın oğlunun oğlu, Anasının Babası, Babasının anasının babası gibi veya Anababa bir teyze, Anababa bir dayı, Anababa bir hala gibi akrabalar.

Vefat eden kimse,malının en fazla üçte birini vasiyet edebilir.

Mirasçılara vasiyet yoktur. (Veda hutbesi) Yani kendisine varis olacaklara vasiyet edemez.-Oğluma şu daireyi bıraktım diye oğluna söylemiş olması geçersizdir.-

İhtiyar ana-babasına bakmış olmak mirastan fazla alma hakkını vermez.

Anne karnındaki bebeğin de hakkı ayrılmalıdır. –Çocuk doğana kadar erkek kabul edilir.-

İyi kız anlayışı İslam da yoktur. -iyi kızlar erkek kardeşlerinden mal almazlar gibi çarpık bakış-

İslam da ferdi mülkiyet anlayışı vardır. –Aile mülkiyeti anlayışı doğru değildir. (Yani kişi kendisine ait zekatı, kurbanı her ferd ayrı ayrı kendi yerine getirmelidir. Anne baba çocuğun adına mükellefiyetleri yerine getirebilir. Yani anne-baba çocuğa doğumda, sünnette gelen takılara ve hediyeler dokunamaz, bayram harçlığını elinden alamaz. Çocuğun parasını çocuğu adına değer kaybetmemesi ve değer kazanması için yatırım yapabilir.)

Feraiz ilminin esasını oluşturan hükümler, mirasçıların kimler olacağı ve bunların alacakları oranlar, Kur'anı Kerimde Nisa Suresi 11-12 ve 176. Ayetler ile Enfal Suresi 75.ayet ve Ahzab suresi6. Ayeti kerimeleri ile ve Feraize ait Hadis-i Şerifler ile belirlenmiştir. Allah (C.C.) adil bir şekilde bu oranları belirlemiştir. Adil bir şekilde diyoruz çünkü ayeti kerimeleri okuyup anladıkça sizde buradaki adaleti daha iyi tefekkür edeceksiniz.

"Allah Size, çocuklarınız hakkında, erkeğe kadının payının iki misli (miras vermenizi) emreder. Çocuklar ikiden fazla kadın iseler, ölünün bıraktığının üçte ikisi onlarındır. Eğer yalnız bir kadın ise kalanın yarısı onundur. Ölenin çocuğu varsa, Ana- Babasından her birinin altıda bir hissesi vardır. Eğer çocuğu yokta, ana-babası ona varis olmuş ise anasına üçte bir düşer (kalan üçte ikiyi baba alır) Eğer öleninkardeşleri varsa, anasına altıda bir düşer. Bütün bu paylar ölenin yapacağı vasiyetten ve borçtan sonradır. Babalarınız ve oğullarınızdan hangisinin size, fayda bakımından daha yakın olduğunu bilemezsiniz. Bunlar Allah tarafından konulmuş farzlardır. Şüphesiz Allah ilim ve hikmet sahibidir. (Nisa-11) Yapacakları vasiyetten ve borçtan sonra eşlerinizin (karınızın), Eğer çocukları yoksa, bıraktıklarının yarısı sizindir. Çocukları varsa bıraktıklarının dörtte biri sizindir. (kocasınındır) Çocuklarınız yoksa sizin de, yapacağınız vasiyetten ve borçtan sonra, bıraktığınızın dörtte biri onlarındır.(Karılarınızındır) -karı sayısı birden fazla iseler dörtte biri kendi aralarında paylaşırlar- Çocuğunuz varsa bıraktığınızın (kocanın bıraktığının) sekizde biri onlarındır. (karınızındır) - karı sayısı birden fazla iseler sekizde biri kendi aralarında paylaşırlar- Eğer bir erkek veya kadının, ana – babası ve çocukları bulunmadığı halde (kelale şeklinde-anabir kardeşler) malı mirasçılara kalırsa ve bir erkek, Yahut bir kız kardeşi varsa her birine altıda bir düşer. Bundan fazla iseler üçte bire ortaktırlar. (Bu taksim) yapılacak vasiyetten ve borçtan sonra, kimse zarara uğramaksızın (yapılacak)dır. Bunlar Allah'tan size vasiyyetidir. Allah her şeyi hakkıyle bilendir, halimdir. (Nisa-12) Bu ayetlerden başka surenin sonunda, Senden fetva isterler, De ki

Bu ayetlerden anlıyoruz ki Allah'ın hükümlerine itiraz edilmemesi, ve bu hükümlere rıza gösterenlerin hem dünya hem de ahirette büyük mükafat sahibi olacakları anlatılmaktadır. Sebebi ise Ayet sonlarında hep Allah hakkıyla bilendir denilmektedir.

İslamiyet aklın iyi kullanılmasını ve başkasına ve başka anlayışlara kiraya verilmemesini israrla vurgular. Öyle ise kadın mirastaki hakkını adil bir şekilde almak istiyorsa bunu en iyi İslam miras hukuku vermektedir. Bundan daha adil bir miras sistemi yoktur. Huzurlu, mutlu, salih ve sıhhatli uzun bir ömür geçirmeniz dileğiyle.

Önceki Sayfa